Lại Thơ thẩn

By

Hữu hạn

 

Anh chợt hiểu khi ôm cha vào lòng

Mà giật mình thấy ông nức nở khi nghe những vần thơ về mẹ

Rằng người đàn ông vững chãi

Vượt qua bão giông

Mồ côi từ trong bụng mẹ

Từng ngủ say cạnh xác người nhúc nhỉu năm 1945

Oằn lưng làm phu khuân vác

Đạp bùn cày vỡ đất nuôi con

Lại khóc như trẻ nhỏ

Lại kiệm một lời khen ông láng giềng.

 

Gió về heo hút mình cha

Nỗi buồn hoa bưởi rơi rơi cuối ngày

 

Hoảng hốt đếm từng tiếng Cuốc

Khắc khoải mong ngày ém mặt trời buông!

 

Năm tháng dài đằng điệp

Nhọc nhằn chát mặn sự người

Hòn đá vô thường

Ngọn gió vô tình

Lời cay độc vô ý

 

Kiếm tìm đâu tình yêu từ mùi cháo để tủ lạnh

Cây mọc ở bồn ăn phân vi sinh vẫn ra hoa rực sắc

 

Ai viết tiểu thuyết từ phiêu diêu của não bộ!

Giấu nỗi buồn bản thể khi tuênh lời trên bục

Giấu sự tham lam bằng hào quang những cuộc thi

 

Mắt ai không sáng lên khi thấy của cải giữa giời

Đừng chê trách những kẻ gắp nhanh những món ăn chung…

Ra chợ thèm mua rẻ

Ra chợ ước mình bán đắt

Tốt xấu giao đấu tháng ngày

Đừng trách anh

cầm tay em vẫn ghé mắt khi thấy bóng hồng lướt qua

 

Nếu mai này mình có xa nhau

Dầu tình yêu còn gừng muối

Có lẽ là hữu hạn thường tình!

 

More...

Tryện ngắn

By

Phóng sinh

                                                                     Truyện ngắn Phan Đình Minh

     Người phụ nữ nhỏ giọng nghe da diết: "Cái số con sao khổ quá dì Tư. ảnh tử tế   đâu đến nỗi. Đận còn ghiền. Được đồng lời ở lò sấy vào chích vào bót con nhỏ. Rồi thân tàn. Thằng Mừng sẽ không có Ba... nghĩ mà nát ruột". Nói xong chị ngước cặp mắt mỏi mệt chăm chăm ra hòn núi giả chơ vơ giữa sân quán. Nắng gió hầm hập làm hòn núi khô xác bạc khạch cảm giác chỉ cần châm mồi lửa hòn núi sẽ cháy bùng.

     "Lại một... nỗi lòng!" Tôi lẩm bẩm.

     Thìa cháo vịt cuối cùng nuốt phập phào đắng ngoẹt.

     Xe nổ máy ì ạch rồi nặng nề tăng tốc. Bức bối khó chịu. Tôi hé cửa kính hứng mặt vào gió Cao nguyên dịu se vun vút bâng khuâng ngai ngái đằm hương cà phê hương rừng quện mùi đất bazan nồng nàn. Nhìn vào gương chiếu hậu tôi vẫn bắt gặp khuôn mặt đẹp như trong các bức tranh của danh hoạ Goya. Trông chị lúc này buồn quá.

     Pleiku tràn trước mặt. Mưa đã vào mùa dàn dạt trắng trời. Chiếc xe lầm lũi vào bến. Hành khách nháo nhào xuống vội rồi tạt vô mấy quán cơm phở cuối sân. Vài ba phút thì lên xe ôm taxi. Bến bỗng vắng còn lại tôi và người đàn bà có khuôn mặt đẹp. Tôi rút áo gió khoác lên người. Mưa ào ào cuốn bụi đỏ ngầu sô về cuối bến. "Mình sẽ chờ lâu mới về được chú Chín đây". Cứ vậy tôi sốt ruột nhìn mưa. Quay sang người phụ nữ tôi ngạc nhiên bởi vẻ mặt bình thản có phần tư lự của chị.  Chị gọi ly chanh đá hững hờ khua chiếc muổng lanh canh. "Xin lỗi chị về đâu ?". Tôi hỏi. Mà không biết hỏi làm gì. "Đi Kon Tum anh". Tôi mở to mắt: Bốn giờ chiều lại đang mưa đến Kon Tum năm mươi cây số. Dường như đọc được suy nghĩ của tôi người phụ nữ chậm rãi: "Năm giờ có chuyến vét. Còn anh ?". "Tôi tới rồi..."

     Nhớ những điều nghe được giữa bác già và người phụ nữ nói với nhau lúc ở An Khê. Biết là tọc mạch nhưng có gì cứ thôi thúc tôi cất lời: "Chị đi Nha Trang có việc?". Dừng giọng vài giây tôi tiếp: "Hình như chuyện buồn ?". Thật bất ngờ người phụ nữ không hề đắn đo: "Buồn... buồn lắm...".

     Mưa càng lúc càng nặng hạt. Như hàng trăm giàn nước ập từ không trung. Người ta nói mưa cao nguyên có trận kéo dài mươi ngày. Rữa đất thối cát mưa làm rớt hàng ngàn chiếc bát đựng mủ cao su nông trường Đaksrai.

     Chuyến xe vét đi Kon Tum sồng sộc vào bến. Lượn một vòng qua cửa mấy quán cơm phở cà phê làm câu chuyện giữa tôi và người phụ nữ gián đoạn. "Thôi kiên trì vậy. Không có lẽ anh không thấm cái tình của chị. Tấm lòng... sẽ đến được tấm lòng ". Mắt người phụ nữ nhoè nước.  Bóng chiếc áo bà ba màu mỡ gà chìm vội trong khối người chật cứng.

     Xốc ba lô qua vai tôi xăm xắp ra khỏi bến. Cậu lái xe ôm người nhỏ thó tóc ướt sượt đưa tôi về tận ngõ nhà chú Chín Hường. Vừa đến cổng tôi sững người thấy chú đang giơ tay vẫy vẫy chiếc xe đi Kon Tum người phụ nữ có khuôn mặt buồn trên đó. Cánh tay của chị cứ thò mãi ra cửa chào chú Chín. Quay lại chú đột ngột thấy tôi. Chú reo lên rồi ôm chầm. Dễ có đến bốn năm năm hai chú con chưa gặp. "Thằng quỷ. Anh chị Thắng thường chứ?". "Trước hôm đi miền Trung bố con khấn khoái: kẹt việc thế nào cũng phải lên xem chú  ra sao ?".

     Khi đã yên vị trên ghế tựa trong nhà. Tôi lấy lọ thuốc chữa thấp khớp đưa cho chú Chín. "Chú biết không ? Đó Bố con nhờ người mua tận  ấn Độ. Bố con lo cái đầu gối chú lắm". "Anh Thắng thiệt hết sức... Chú đỡ nhiều rồi. Mà quên thư từ không khi nào nói Bố con hay ".

     Ríu... Ríu... xẹt ...

     Tôi giật mình nhìn ra. Hai con chim chú Chín nhốt trong chiếc lồng treo trước cửa nhà bỗng nháo nhác kêu loạn xị. Tôi  phân vân. Không hiểu lý do gì mà chúng dáo dác thế? Chắc hai  con chim thấy  người lạ nên hoảng hốt?

     Chú Chín Hường dáng dong dỏng. Chú thường vận bộ đồ màu đen thùng thình. Khuôn mặt chú Chín quắc thước. Tôi đoán chú độ này an nhàn. Thì thấy  đỏ da mà còn chơi chim cá cảnh. Giờ trong nhà có mỗi chú thím Hường mất được mười lần giỗ. Thằng Phác con trai duy nhất đang bận tu nghiệp bác sĩ ở Úc. Chú thím ở với nhau mười một năm trời mới sinh được nó. Khi thằng Phác lên tám thím Hường mất vì mắc bệnh ngã nước. Chú Chín không tục huyền dồn tâm lực chăm lo cho  con.  Mà chú cũng mới nghỉ hưu không làm trong mặt trận Tổ quốc tỉnh.  Ngày xưa chú Chín Hường với cha tôi là bạn chiến đấu ở chiến trường nam Lào.

     Bữa cơm hôm đó chú Chín đãi tôi thật thịnh soạn có thịt gà xé tôm nướng măng muối dầm ớt và thịt lợn rừng. Mọi thứ đều có sẵn ở cái chợ nhỏ gần nhà. Chuẩn bị trong bếp xong tôi ra giếng tắm rửa. Ngay giữa trung tâm thành phố có nước máy mà chú Chín lại dùng giếng đất. Có lẽ giếng Cao nguyên trong và ngọt. "Nhanh lên ăn cơm con". Vừa nhắc tôi chú Chín vừa quay ra nựng hai con chim trong lồng: "Bọn mi phải ngoan biết điều. Ông sẽ mua mẻ kê mới. Đừng sợ nhau đừng nháo nhác... hè" .

     Tôi để ý trong lồng có hai cái lọ bé tí xíu đựng hạt kê gắn ở hai mé nan. Sao lại dùng đến hai lọ thức ăn? không lẽ hai con chim này ăn... riêng? Tôi nghĩ ngợi. Nhìn kỹ hai con chim không vì đói chắc chẳng buồn mổ thức ăn. Trông chúng rã rời mệt mỏi quá không còn sự giảo hoạt tự nhiên tạo hoá đã ban.

     Buổi tối cơm nước xong. Tôi và chú Chín ngồi uống trà ngoài thềm. Chợt nhớ ra người phụ nữ đi cùng chuyến suốt ngày đường. Tôi hỏi chú Chín: "Chị phụ nữ lúc chiều là bà con mình hả chú Chín?". "à... ừ. Con nhỏ Phượng cũng là con gái anh bạn huynh đệ. Nó đi Nha Trang có mấy con khô ghé qua biếu. ủa mà con quen ?". "Thì con với chị cùng đi một chuyến từ Nha Trang. Chị tìm chồng hả chú Chín". "ừ thằng chồng..."

     Mặt chú Chín Hường buồn thẫm. Chú ngụm một cái xẹt hết chén trà. Xong nói nhỏ."... cái thằng... quá xá... chết bằm". Chú trầm ngâm rồi... đều đều: "... Căng tin bán ở nhà văn hoá Kon Tum con nhỏ Phượng thu nhập tạm tạm kể cũng nuôi được cả nhà tươm tất thì không mong nhưng cũng đỡ nhàng nhàng. Xưa ba con Phượng là chủ sấy và chế biến gỗ vào loại dầy vốn nhất Kon Tum. Thằng chồng nó làm thợ trong nhà. Anh Sáu Thực quý giao phó công việc rồi cuối cùng giao luôn cả con gái cưng hơn vàng cho. Mà hồi đầu con Phượng đâu có ưng thằng đó chúng lạnh nhau vì anh Sáu ép. Năm 1994 anh Sáu mất đột ngột do tụ huyết trong đầu. Cái xưởng gỗ về tay vợ chồng con Phượng. Thật chẳng hiểu bao năm trong nhà thằng đó không quậy. Thế mà sau khi Ba vợ mất vài tháng nó đổ đốn nhậu nhẹt xỉn suốt ngày. Nó bảo: chơi cho đã nhậu cho bõ bởi gần mười năm khổ quá co ro trong gầm chạn. Thật các cụ nói chẳng sai: thân sợ giạ lạ sợ... lòng con người khó lường. Con nhỏ Phượng buồn khuyên giải hoài không đặng. Nhiều lúc thằng chồng còn gây hành hạ hai má con. Cái xưởng đình đốn thua lỗ. Cách đây hai năm nhân  con Phượng đi vắng thằng chồng gọi người đến nhượng xưởng rồi xuống Nha Trang cặp với một con nhỏ hùn  nhau dựng lò sấy. Chỉ có điều giờ không sấy gỗ mà sấy cá. Thằng chồng biền biệt chẳng thèm đoái hoài vợ con. Chú biết con Phượng cũng hết nghĩa với thằng đó nhưng vì không muốn sai lời trăng trối của anh Sáu. Cứ hai ba tháng chị Sáu lại bắt con nhỏ xuống Nha Trang kêu chồng. Nó nói: dầu bị ảnh hắt hủi nhưng má nó bảo: cố... để thằng Mừng sau có ba. Chú thấy trên đời ít người tốt như con Phượng... Ừ... Bà già lúc trưa là dì ruột chồng con Phượng chắc bả cũng xuống Nha Trang có công chuyện nhưng giận không thèm gặp thằng đó".

     Tôi thừ người nghe chú Chín kể hoàn cảnh của Phượng. Thì ra ngọn nguồn vậy đó.

Hai con chim Hoàng Yến và Bạch Yến lại kêu ríu ríu. Chúng  hoảng hốt nhìn nhau rồi thảng thốt lao mình vào nan lồng xành xạch vùng vẫy muốn thoát ra ngoài. Tôi thấy lạ   thắc mắc trong lòng mà chưa kịp hỏi chú Chín. "Sao hai con chim cứ dáo dác thế chú?". Chú Chín thoáng nhìn tôi rồi gật gật đầu. "Quý lắm đấy. Chúng cùng giống nhưng khác loài. Con coi. Con có màu trắng tuyết là Bạch Yến còn con phơn phớt này là Hoàng Yến. Con Bạch Yến trắng như bông tuyết quý phái nhưng yếu đuối. Con Hoàng Yến khoẻ mạnh cứng cáp. Đấy... đấy rất đặc biệt. Hoàng Yến có một chúm lông như cái mào. Cả ngàn chim mới được một. Hiếm lắm. Chú định ghép hai con. Chắc chắn sẽ được một loài  Hoàng Bạch độc đắc có túm lông tuyệt tác trên đầu". 

     Chú Chín nói một mạch tựa như gãi đúng chỗ ngứa. Nhìn chú Chín say sưa giảng giải tôi cảm giác trên đời với chú chỉ mỗi điều duy nhất là... chim cảnh. Chú Chín nói tiếp: "Đây là hai con chim quý em ruột chú ở Qui Nhơn biếu. Đã ba năm nay chú chưa gặp vợ chồng nó. Cậu em muốn giáp mặt. Chú thì lần lữa mãi không khi nào xuống được cuối cùng nó phải kiếm bằng được Bạch Yến và Hoàng Yến rồi điện chú mới chịu về. Đã hai chục ngày nay chẳng hiểu sao ép hoài mà hai con chim không chịu...!"

     Thì ra vậy con Hoàng Yến và Bạch Yến khác loài chú Chín nhốt chung lồng để hòng tạo giống chim đẹp có đủ đặc tính hai loài. Tôi ngỡ ngàng không thể nào tin được. Dù là chim nó cũng phải có cảm tình mới kết thành trống mái? Dù cùng loài mà chúng chẳng ưng nhau cũng đâu được! Tôi bỗng buồn. Chú Chín Hường đã bất tuân cái lẽ thông thường. Chú cưỡng điều tự nhiên không thuận. Đừng nên. Làm trái tự nhiên có khi là có tội đó chú Chín. Nghĩ vậy nhưng tôi chỉ dám can xa: "Chắc không ổn vì chỉ có chung lồng mà chúng không chịu thì làm sao có thể...". "Phải kiên trì chứ. Nghề này đòi hỏi dầy công. Bay không biết chú còn ghép được loài Ngũ Sắc với loài Quế Lâm nữa là". Biết không thể lung lạc được ý nghĩ ông già tôi đành im.

     Hai chú cháu yên lặng rất lâu. Bên kia chú Chín Hường chậm rãi rút cái tẩu thuốc gõ gõ vào thành ghế sa lông cho bã thuốc rơi ra hết. Xong đó chú nhồi một mồi nữa vào nõ rồi thong thả châm lửa bập bập. Chú Chín vừa rít thuốc vừa ngẫm ngợi điều gì lung lắm. Nõ tẩu thỉnh thoảng lại hồng rực. Và bất chợt tôi bắt gặp sắc mặt chú Chín buồn đến dại.

     Sáng hôm sau tôi lên công ty làm việc rồi ngày mốt đi máy bay ra Hà Nội. Chú Chín tiễn tôi tận ngoài sân bay. Khi đã yên vị trong nhà cách ly bỗng tôi thấy một anh An ninh cửa khẩu dắt chú vào. Tôi ngạc nhiên. Chắc chú Chín quên nhắn cha tôi điều gì?. Dường đoán được ý nghĩ tôi. Chú Chín Hường lúng túng trông đến tội:

     - Không có gì Dũng ạ. Chú phiền anh này cho vào chỉ nói với cháu là chú đã thả hai con Hoàng Yến và Bạch Yến.

     Nói xong chú cười hiền. Tôi nắm tay chú Chín lắc lắc:  

     - Thôi con về. Chú gắng giữ cái đầu gối đừng để đau lại. Gửi thư cho Phác chú cho con hỏi thăm.

     Mấy tiếng đồng hồ trên máy bay tôi cứ hình dung: Chú Chín Hường một tay giơ cao chiếc lồng chim tay kia mở cửa phóng sinh cho hai con Hoàng Yến và Bạch Yến. Đúng là chim xổ lồng. Con Hoàng Yến và Bạch Yến vù ra bay mãi lên sau đó chúng xà xuống bên cạnh chú Chín rồi lại lượn ríu vào nhau  lần nữa trông như một điệu vũ cổ điển. Sau đó chúng rướn ức căng tròn bay vút vào không trung.

     Chú Chín Hường vẫn đứng như thế tay giơ cao chiếc lồng chim. Bóng chú hoà vào ráng chiều Cao nguyên đẹp tuyệt./.

                                                                                                           PĐM

 

More...

Viếng bạn

By

Có một người anh cùng cơ quan hằng ngày tay bắt mặt mừng. Buổi trưa gặp ở quán cơm bình dân mời nhau chén rượu xuông. Đến lúc về hưu anh vẫn chưa lấy được vợ. Nghỉ chờ hưu được một tháng đột nhiên anh thấy run chân tay đi khám người ta bảo có một khối trong đầu 15 ngày sau anh mất... đau quá. Nhiều vòng hoa trắng quá.

                                                                                          Phan Đình Minh

 

     Một nén trầm

                 nhớ anh Bình


     Năm mươi ba tuổi
     Hai mươi ba vòng hoa
     Hai mái đầu chít khăn tang
     Và ba bốn người bật khóc to thành tiếng.
 
     Việc nghĩa chưa kịp làm
     Ân tình chưa trả hết
     Thú vui ồn ào nơi quán nhậu còn đâu ?
 
     Rồi thanh thản mời nhau một chén
     Bắt cái cay nhân tình tan trong men rượu đắng.
     Mệt mỏi làm chi
     Ham hố làm chi
     Và đen bạc mà chi
     Cởi áo cất giầy nói cười cho đã.
     Một chút buồn đâu nản chí nam nhi.
     Cái được cái còn cần ai cân hộ
     Chỉ biết rằng anh đã sống giữa trời xanh.
 
     Ba bốn chiếc ôtô
     Và mấy mươi bạn bè đưa anh về tận trong quê giữa trời nắng nôi trải lửa.
 
     Ta nghẹn ngào tấm tức nhớ ngày qua.
     Trách tạo hoá vít cành chặt gốc
     Nhưng lại thương thay cho tạo hoá chẳng thể Bonsai được  nghĩa  tình.
 
     Thôi chào hẹn nhau ở thiên hà xa tít tắp
     Vĩ đại sang hèn cũng chẳng tránh phút vô vi./.

 

     

More...

Truyện ngắn

By

Lời nhắn gửi của bác tôi

         Gia đình đằng nội chồng tôi họ hàng không nhiều chỉ có bác tôi và bố chồng tôi. Đấy là hồi xưa chứ giờ các anh chị tôi danh nào phận ấy lại hóa ra nhiều người. Mỗi lần lên thăm là tôi cứ phải chuẩn bị túi lớn túi bé bánh kẹo. Con bác tôi có tám tức cả dâu rể cộng lại đúng mười sau người. Còn cháu tính thêm hai đứa chắt con thằng Được tất cả là hai mươi bẩy.

       Bác tôi lấy chồng xa quê. Cái làng Sánh nghèo đất chật đông nhân khẩu này ngày xưa từ thời Pháp thuộc ấy bà nội tôi gánh bố tôi bác tôi dưới Nam Định lên đây tìm ông nội bỏ quê ra đi kiếm sống. Đến cái ngã tư đường cái quan gần làng Sánh thì bà mất hoàn toàn dấu vết của ông tôi. Không có tiền lộ phí quay về bà tôi dựng cái lều cạnh đường ở tạm gồng thuê gánh mướn nuôi con và cố tính cô tính cóp đủ mấy suất vé tầu để hồi hương thế nhưng vài năm qua đi bà vẫn chưa về được.

     Làng Sánh hình thù giống cái móng sắt con ngựa kẹp giữa đường số 11 và bờ đê dòng sông Lô. Đất làng hẹp vanh vanh cằn cỗi. Bất cứ chỗ nào chỉ cần sới xuống vài nhát cuốc đã đụng đá ong. Vậy nên đường làng tường nhà hay bờ giếng Guộc có hơn một trăm năm  đều xây bằng gạch đá ong. Gọi là đá thôi chứ đó là thứ đất thịt dính như keo lẫn tám phần sỏi ống. Đánh lên khỏi lò thì cứng đanh chịu mưa chịu nắng rất tốt.

     Bác Sẩu trai hiền lành khoẻ mạnh. Ngày xưa bác có nghề bưng trống đem bán khắp nơi. Thời nay đông người làm mà dân gian giờ lại ít dùng trống gỗ bưng bằng da trâu nên một năm bác tôi chỉ còn dựng được vài chiếc. Bác còn có nghề bốc thuốc chữa rắn cắn vậy nên những năm khó khăn trước đây đông con nhà bác tôi vẫn được xem là gia đình khấm khá hơn cả trong làng. Việc dạy dỗ anh chị tôi một mình bác Thức gái đảm nhiệm. Một ngày đối với bác Sẩu từ mấy chục năm nay chỉ có bưng trống rồi xao xắc mấy thứ lá lẻo linh tinh. Bữa ăn bác uống rượu nhiều hơn cả ăn cơm. Tối đến bác thường trải cái nong to ngoài thềm rồi cởi trần ngủ trong đấy.

     Anh Sang là con cả anh Vượng là con thứ hai tiếp theo là anh Lộc chị Gan anh Đức chị Ngọc chị Ngà chị Thêm. Tất cả tám người và người sau bao giờ cũng cách người trước hai năm ba tháng mới tài chứ.

     Năm 1967 anh Sang đi bộ đội. Sáu tháng huấn luyện ở Hoà Bình anh được tặng rất nhiều giấy khen còn khi lên đường đi miền Nam chiến đấu không hiểu sao mới vào đến Đồng Hới – Quảng Bình thì anh tôi quay vội ra với cái giấy chứng nhận sức khoẻ: bị sức ép bom điếc hoàn toàn. Chuyện riêng nhà bác tôi cũng chẳng thấy chồng tôi nói bao giờ chỉ biết khi hoà bình tức là năm 1975 thì tai anh Sang không điếc nữa nghe rất tinh. Anh Sang lấy vợ sớm và  có con sớm. Lúc thằng Được lớn một tí đi đâu ai cũng gọi hai bố con là  anh em. Anh tôi tính tình vui vẻ và khôn ngoan hơn người. Nghe chồng tôi kể cả nhà anh sợ nhất bác Thức gái còn bố chồng tôi (anh gọi là cậu ruột) nói gì anh cũng nghe. Sau này tôi biết sở dĩ anh rất kính trọng bố chồng tôi vì cụ uyên thâm các truyện đông tây kim cổ. Cụ là kho từ điển sống về lý lẽ nhân tình thế thái ở đời mà ông bà xưa viết thành sách đúc thành ca dao tục ngữ.

     Anh Vượng thì vai u bắp thịt cuồn cuộn. Anh rất mê môn vật và là đô chính của lò vật Mã Đoãi. Suốt năm anh bỏ công việc đồng áng việc nhà để theo sới tràng màng quên cả tết tư phải trách nhiệm mua chai rượu ngang sang Đông Kỳ biếu bố vợ gọi là nhớ công sinh thành dưỡng dục vợ mình. Những lúc mùa thi đấu thì chẳng sao còn khi không phải mùa đấu ở huyện anh cũng chẳng về cứ nằm queo bên Mã Đoãi uống rượu ngô. Mỗi năm anh vãng qua thăm vợ con thời gian tính gộp chưa đầy một tháng. Đến khi đàn gà của chị Mến chăm bẵm bị thịt tới con cuối cùng thì anh lại hăm hở sang lò vật. Sang năm quay về nghiễm dưng thấy mình có thêm đứa con gái. Giờ anh chị tôi có những bốn gái chẳng kế hoạch gì cả. Nhà thì nghèo lắm. Xét về tài sản có trong nếp nhà hai gian trình tường đất thì anh Vượng có lẽ nghèo nhất cái làng Sánh nghèo này. Nghe chồng tôi nói: chiếc cối giã cua anh chị tôi cũng không có phải đi giã nhờ hàng xóm.

     Anh Lộc chăm chỉ làm ăn nhưng mắc chứng động kinh suốt năm phải tránh nước tránh ngủ một mình tránh trèo cao tránh đi xe đạp thậm chí tránh cả vào bếp. Có lần đang thổi cơm anh tôi lên cơn co giật lao mặt vào đống tro đầy tàn lửa. Bác Thức kéo được anh ra thì tóc tai lông mi lông mày sém sạch. Khi anh đến tuổi lấy vợ. Bác tôi tự động mang cơi trầu sang nhà ông Túc hỏi chị Hồng vừa dở người lại vừa xấu gái cho anh. Chị Hồng được cái khoẻ mạnh chẳng khi nào ốm đau. Việc tự quyết lấy vợ cho con giai thứ của Bác làm anh tôi lên cơn co giật nhiều hơn và làm cho mấy cô bạn xinh xẻo ở xóm giữa xóm Cầu khóc nước mắt chảy mòn cả khoé mắt. Chả là anh tôi tuy mắc bệnh động kinh nhưng được cái trắng trẻo đẹp giai. Ngoài những khi trợn trừng miệng phè bọt mép thì anh rất hấp dẫn bởi tài ăn nói và cái nết chăm chỉ. Bác Thức gái nhất nhất ý mình không nghe mọi người can gián kể cả sự phê phán gay gắt của bố chồng tôi truyền qua lời thuật của anh Sang được bác tôi uỷ thác về dưới Nam Định xin ý kiến. Bác Thức lúc nào cũng róng rả với anh tôi: “bệnh tật như vậy phải lấy con Hồng chứ lấy đứa khác chỉ vài năm sống với nhau vài lần thấy mày ngộ bệnh chẳng chóng thì chày nó cũng khăn gói gió đưa. Phải nghĩ xa nghĩ kỹ con ạ”. Thế là anh yên phận. Mấy năm sau ba đứa con trai béo trục béo tròn của anh chị tôi lần lượt ra đời và kinh tế cả nhà không có nghề phụ trông cả vào hai sào lúa được ba ông đá lỗ ăn như hùm đổ đó ngốn hết  sạch chơn. Vụ nào anh chị tôi cũng thiếu ăn hai tháng. Thế là dù có kiêng nước anh tôi cũng phải đi cày phải kéo vó lội sông làm thợ xúc cát thuê. Sợ độ cao mà anh vẫn phải trèo dàn giáo để làm phụ hồ phụ vữa trong những khi nông nhàn tháng ba ngày tám.

     Nói về kinh tế so sánh các gia đình thì có lẽ nhà anh Sang khơ khớ hơn các gia đình anh chị khác. Cũng bởi chị Xuyền vợ anh Sang chịu thương chịu khó lam làm. Bố chồng tôi quý chị Xuyền nhất. Ông hay nói: “Cái con bé này nó về nó gánh cái nạn cái khổ cho cả nhà bà Thức”. Ông kể đi làm đồng về thấy nửa bông lúa rơi ở ngoài đường chị cũng cúi xuống nhặt mang về nhà. Tất cả các anh các chị tôi đều không học hết lớp mười hay lớp mười hai một phần vì khó khăn theo đuôi xóm giềng và một phần vì các anh các chị đều học kém người chẳng vào được cấp ba người bỏ giữa chừng. Duy chỉ có thằng Miện con anh Sang là học giỏi. Chồng tôi quý nó lắm. Lần nào về thăm bác tôi anh cũng mua quà riêng cho và động viên nó học hành. Anh nói là nếu nó vào được Đại học thì sẽ lo lắng mọi phần để nó mở mặt bước chân ra khỏi cái làng Sánh nghèo khó và nhiều hủ tục  này.

     Có một lần hai vợ chồng tôi về Nam Định nhân giỗ bà nội tôi. Lúc mọi việc cỗ bàn gọn ghẽ xong xuôi bố tôi bảo hai vợ chồng tôi lên nói chuyện. Cứ tưởng việc gì hệ trọng hay ông cụ phê bình đường ăn lẽ ở gì của hai vợ chồng tôi. Tôi và anh ấy cứ lúng ta lúng túng. Đến khi thấy cụ hắng giọng phẩy tay một cái tôi mới thở phào.

     - Các con xem việc trên Trung Hà bố thấy càng ngày hai bác và các anh các chị càng khó khăn thêm. Các con có cách gì tính đỡ cho hai bác. Cụ thở dài rồi hắng giọng: “cũng gần sông cũng ở cận đường cái lớn cách thành phố có mấy mươi cây số mà sao không vượng được”.

     - Con nghĩ tiềm lực thì nơi nào cũng có chỉ có điều con người ở đấy xoay sở thế nào. Cứ ỳ ra mọi thứ theo nếp cũ thì mục thất cũng không khá được. Lúc nào cũng chỉ viển vông đâu đâu.

     Thấy chồng mình xung sái tôi huých mạnh vào chân một cái làm anh chàng đang dài cổ diễn thuyết chợt ắng ngay. Như cái đài đang nói bỗng hết sạch pin.

     Thế rồi chẳng biết chuyện gì “tính” gì mà tôi thấy bố chồng tôi và chồng tôi bàn soạn đến khi con gà cồ nhà ông Dưỡng hen hàng xóm gáy sáng lần thứ hai mới thôi không rì rầm nữa. Thỉnh thoảng tôi nghe bố chồng tôi nhắc đến tên thằng Miện rồi nhắc đến cả ba ông bạn thân từ thời để chỏm của chồng tôi.

     Vào năm 1992 vợ chồng tôi đột nhiên nhận được điện trên Trung Hà: anh Sang mất. Anh lâm trọng bệnh mấy tháng nay. Mới khoẻ sơ sơ anh đã dồn sức đi đánh đá ong. Mà anh Sang tôi cũng chỉ thuần tính được hai năm nay thôi thế mà anh lại chết. Chẳng hiểu do đâu cứ mỗi lần đi ăn cỗ đồng hao đồng niên trong làng anh tôi lại xà vào hội tổ tôm. Lúc đầu là chơi vui sau đâm nghiện. Anh lao sâu vào con đường cờ bạc bao giờ chẳng hay mặc dù đêm nào bác Thức gái cũng vác chiếc đòn gính đi khắp làng dò dò xét xét rồi lùa anh chạy tứ tát từ chiếu bạc về nhà. Chứng nào tật ấy anh tôi không chừa được mặc kệ chị Xuyền hai sương một nắng ngoài đồng. Và cót thóc với đủ thứ việc chi tiêu trong năm cả nhà trông vào cứ vơi dần sau mỗi đêm anh tôi mê mải với tám đỏ hai lèo… Chiếc xe đạp Phượng Hoàng cũ dùng chung cho gia đình lớn đáng giá hai trăm ngàn cũng bị anh đem gá bạc và gán nợ tiền rượu anh tôi uống chịu ở quán bà Huân đầu làng. Một lần giận quá. Khi điệu anh ở chiếu bạc về nhà. Bác Thức gái tôi bắt anh quỳ trước mặt.

      - Thằng kia mày có biết Bầm thối hậu rồi không ?

Bác Thức gái tôi rên lên đau đớn.

     - Xin bầm tha tội cho con.

     Bác tôi giơ cao chiếc đòn gính phang nghiêng cho anh Sang một cái vào đầu gối khiến anh ôm chân kêu rống nằm còng keo giữa nền nhà. Vừa dứ dứ chiếc đòn gính bác tôi vừa réo trong nước mắt: “Bầm tha cho con nhưng con của con cháu của con nó không tha cho Bầm vì Bầm không biết dạy con”.

     Trong buồng chị Xuyền thằng Được vợ thằng Được con thằng Được thằng Miện con Thảo khóc rống lên. Đầu gối của anh Sang sưng to như quả bưởi. Anh phải nghỉ cầy đến nửa tháng trời. Từ đận đó anh tôi bỏ rượu bỏ cờ bạc. Nhưng sức anh tôi đã kiệt lại thêm nỗi ân hận vì phí phạm quá nhiều thời gian trai trẻ nhãng đi đủ thứ trách nhiệm trong nhà. Anh tôi lâm bệnh rồi phải vào nhà thương huyện Ba Vì điều trị bốn tháng trời mới đỡ. Lọc bệnh chưa dứt mặc mọi người can ngăn anh vẫn kéo lên mỏ đá ong đánh đá cả tháng không tin tức gì cho nhà. Lúc đi anh chỉ dặn thằng Được một câu: “ở nhà trông nom bà không phải lo lắng gì cho bố”. Anh quyết trí làm đủ đá tính chuyện cất nhà riêng cho vợ chồng thằng Được. Khi đống đá của anh đánh được vài vạn xếp gọn gàng thì anh kiệt sức hoàn toàn rồi mất đột ngột.

     Anh Sang chết được ba tháng thì bác Thức gái tôi bị cảm hàn rồi cũng ngã bệnh luôn. Suốt dọc một bên người bác không cử động được. Biết tin vợ chồng tôi tất tưởi lên thăm.

     - Cả nhà này xem ra được mỗi mình thằng Miện. Nó học giỏi sống có tâm. Bác nhờ con lo cho nó vào đại học để sau nó nên người.

     Nhìn bác Thức gái héo hắt cười rồi nhắn gửi chồng mà tôi thấy thương bác vô cùng.

     Lúc bác sắp mất vợ chồng tôi cũng có mặt. Hình như bà cụ cố chờ chúng tôi về rồi mới chịu đi. Phút cuối cùng bác nhìn chồng tôi và đánh mắt sang thằng Miện đang phờ phạc sau nhiều đêm thức trắng trông bà. Chồng tôi ồ ề khóc tướng nên. Tôi biết anh  đang tưởng tượng lại cảnh bác bẻ hai phần nắm cơm nhỏ chia cho bố chồng tôi trong nhà tế bần thời Tây dưới Sơn Tây. Nhìn anh ấy khóc thương bác ruột mà lần đầu tiên trong đời tôi mới cảm nhận được thế nào là nước mắt của đàn ông.

     Thằng Miện năm đó không làm hồ sơ thi đại học. Biết tin chồng tôi phóng xe lên. Thằng Miện khoanh tay:

     - Thưa chú xin chú cho cháu năm sau thi. Năm nay vừa có tang bố tang bà nhà lại không có tiền làm hồ sơ. Xin chú !.

     Chỉ hơn một trăm ngàn làm hồ sơ đi thi cũng không có. Mà hoàn cảnh thế này dầu nó thi đỗ đại học thì cũng lấy đâu ra tiền để chu tất mấy năm đèn sách. Nói phóng là ở thành phố chú lo nhưng phải tính cho cạn… Nghĩ đi nghĩ lại chồng tôi đành lên xe ra về trong lòng buồn rưng rức. Bốn tháng sau chồng tôi điện lên xin  chị Xuyền bác Sẩu cho thằng Miện đi chơi. Cháu mình vừa xuống đến nơi chồng tôi đã đưa tót nó sang nhà anh Hoạch chọi gà. Về nhà tôi hỏi thế nào chồng tôi cũng không nói. Anh chỉ ậm ừ là để nó ở đấy chơi phụ việc vài bữa cho bác Hoạch. Phụ việc cái gì chơi cái gì. Cái bác Hoạch suốt ngày chỉ có mỗi chuyện chăm sóc mấy con gà nòi rồi đem thi đấu hết nơi này nơi khác. Bạn thân của chồng nhưng thực tình tôi không có cảm tình với bác Hoạch này. Người gì mà suốt năm suốt tháng chỉ có máu ăn thua rồi mua đi bán lại. Đành rằng nhờ dính vào mấy con gà mà nhà bác ấy khá nên. Giờ lại đem giao thằng cháu quý cho cái ông chỉ mượn may rủi để mưu sinh. ấm ức trong lòng nhưng chưa biết tính cách nào bởi từ trước đến giờ tôi hiểu chồng tôi đã quyết việc gì thì nhất nhất anh ấy không thay đổi.

     Buổi tối hôm thằng Miện ở nhà bác Hoạch gà chọi về nhà hai chú cháu tâm đắc nói chuyện đến khuya. Mà toàn một chuyện về gà chọi nào là : gà ô mã mái vẩy thiểm độc độ giao đấu chỉ có chiến thắng đến cùng.  Rồi việc chọn gà theo sách “Kinh kê” bác Hoạch lùng mua ở tận bên Tầu. Quyển sách thằng Miện tả: sờn rách bìa đen nhàu nhĩ không biết xuất xứ có từ đời nào. ở đấy dạy thứ tự từ việc chọn gà vần gà vỗ gà đến đủ các miếng đánh dọc đòn đấm đá mé đánh vỉa hai mang. Con gà đoản cổ đốt sương liền mỏ mập vẩy trước của chân cứng như đá bóng và mỏng xếp như da rắn phần ngoài lấn phần trong thì chuyên về hầu mé hai bên. Vẩy phần ngoài của chân hai hàng thẳng tắp thì chuyên đá dọc. Thân hình bắp chuối hột hai mắt tinh anh cánh nhỏ khép sát xương ức xương vòm cứng như lan thép dáng đi oai vệ nhón bằng ba ngón xoè rộng thì chính đó là con gà vô địch. Nghĩa là đủ thứ chuyện về gà chọi. Thằng Miện còn úp mở ngoài việc lựa gà giao đấu bác Hoạch còn gây những con gà thượng thặng giá bán bằng tiền thu nhập quy đổi cả một cánh đồng lúa ở trên quê nó.

     Mới ở bên bác Hoạch có hơn một tháng trời mà thằng Miện như tạc vào lòng những gì gọi là thú chơi kiếm tiền cao sang (như lời bác Hoạch nói). Tôi thì tôi ghét nhất những câu bác Hoạch dặn thằng bé lúc nó khoanh tay cúi chào trước cửa nhà. Nào “…tiền là phát kiến lớn nhất của loài người. Nhưng vì nó loài người khốn đốn nhiều phen. Vậy nên trước tiền phải thắng phải biết xem thường nó” và còn cái câu : y..y.. pháp bất y nhân gì đó làm phương châm để đối xử quan hệ ngoài xã hội. Nghe sởn cả gai ốc và phát ghét. Ai lại đi dạy thằng bé mới mười bẩy tuổi đầu những điều như thế.

     Được năm ngày kể từ khi thằng Miện ở nhà bác Hoạch gà chọi về thì có xe của chú Cường giám đốc công ty trách nhiệm hữu hạn làm đại lý xi măng Chinh Phong lên Bắc Giang bỏ hàng ghé vào đón. Đến lúc này thì tôi ang áng: chồng tôi muốn cho thằng cháu thông minh sáng ý đến chơi tiếp xúc với các ông bạn thân tài giỏi của anh là có ý. Dầu không rành lắm nhưng tôi vẫn phải cung cúc chuẩn bị mọi thứ để cháu lên đường.

     Thằng Miện đến công ty chú Cường được vài hôm. Suốt đó đi ký kết hợp đồng ở đâu tiếp xúc với khách hàng nào. Khắp mặt các nơi ăn uống sang trọng chú đều càm nó đi cùng. Một tháng ở chơi. Thằng Miện cứ ra vào suốt ngày như “Công an dạo cảnh” khắp cùng cái công ty đang trên đường lãi giả làm thật của chú Cường. Tiền đóng thuế kinh doanh tiền thuê xe vận chuyển tiền trả lương cho hơn mười con người từ thủ quỹ đến thủ kho tiếp thị bỏ mối đến hai anh bảo vệ rồi tiền trả lãi ngân hàng một tháng tính ra không nhỏ. Sơ sơ chi vào mấy việc đó chú Cường phải tiêu hết vài chục triệu một tháng. Cái mấu chốt làm ăn ở đây là gì ?. Đa số những người làm công và cả thằng Miện không lý giải được. Mọi người ai cũng nghĩ trong bụng mà chẳng dám nói ra miệng: cứ đà này không sớm thì muộn công ty sẽ sập tiệm bởi thu lãi kinh doanh hàng tháng tính kỹ cũng chỉ vừa trả đủ số chi phí trên. Đến cái hôm thằng Miện sắp về nhà thì chú Cường mới tiết lộ: năm năm đầu công ty chú phấn đấu chỉ cần đạt được các tiêu chí: Giành khách hàng chuẩn bị đủ số phương tiện để vươn xa. Bắt đầu thực sự làm ăn vào năm thứ sáu và sẽ làm đại lý thực thụ của nhiều hãng xi măng trong nước chứ không phải của nước ngoài. Tức là bây giờ mới ở năm thứ tư với số lượng xi măng bán ra đại lý của chú Cường đã vươn ra khắp các tỉnh trong miền Bắc. Số ôtô mà công ty mẹ thưởng theo doanh số bán hàng hàng năm là ba chiếc. Chỉ với ba chiếc ôtô này đã là một món tài sản không nhỏ. Đại để ý tứ của chú Cường mà thằng bé Miện giải mã được là: phải tính đến nhiều năm dài hơi chứ không làm điều gì ăn xổi trước mắt. Khi thực sự khoẻ mới nghĩ đến chuyện lớn.

     Ông bạn thân thứ ba mà thằng Miện phải đến chơi là bác Ánh chủ ba đầm nuôi cá ở Quán Gánh cung cấp cá cho bốn năm chợ cá lớn của Hà Nội và cho không dưới mười mấy nhà hàng ăn uống với đủ loại đặc sản nước ngọt. Sau hơn một tháng ở chơi với bác Ánh về nhà. Nhìn thằng bé đen nhẻm đen nhèm mà tôi phát hoảng. Chồng tôi thì chỉ cười khì khì khi thấy vẻ mặt xót cháu của tôi. Ngày hôm sau thằng Miện xin phép vợ chồng tôi ngược chuyến ôtô về Sánh sớm.

     Ngày giỗ đầu bác Thức gái Nhà tôi lại đi công tác xa. Anh vào tận Kiên Giang theo đoàn công tác của Viện nghiên cứu trồng cây ngập nước nhằm phục vụ dự án “Môi sinh vùng lũ” mà nhóm nghiên cứu của Ban anh ấy theo đuổi hai năm nay. Đã ba tháng rồi anh ấy chẳng thư từ và kiệm cả một lời nhắn về nhà. Một nách hai đứa con rồi công việc cơ quan khiến tôi cả ngày cứ bấn như đầu cá úi. Gần đến ngày giỗ bác Thức tôi mới hoảng. Lo nhất là việc thằng Miện ôn thi năm nay thế nào ? tiền nong làm hồ sơ có không hay lại như năm ngoái. Bụng tôi càng rối hơn khi bước chân từ trên xe ôtô xuống cái ngã ba lầm bụi đỏ cách làng Sánh một cánh đồng. Gió mát từ phía bờ đê rười rượi tạo thành những gợn sóng lúa trên cánh đồng lúa xanh rì rì. Con đường chính vào làng hình như mới được tôn cao sau bao năm nay cứ thấp tìn tịt.

     Cảnh sắc nhà bác tôi vẫn chẳng mấy thay đồi. Trên cái phản giữa nhà bác Sẩu đang cởi trần ngồi im phắc. Mặt bác nằng nặng người thì đầy vết bầm thâm sịt do cạo gió.

     - Con đã lên đấy hả ? Mà ngày kia mới là giỗ chính cơ mà ?

     Thấy tôi bước vào trong cổng bác Sẩu cố đứng dậy đi ra đón.

     - Con về trước… cũng để báo cáo ông và các bác Nhà con không có nhà. Ông bị sốt ? Sao vắng vẻ thế ông.

     Khi tôi đã ngồi yên vị trên cái phản kê ở gian giữa bác Sẩu mới hắng giọng:

     - Ừ. Ông bị dính gió nằm nửa tháng nay. Chắc cùng vì ngủ ngoài hiên nhiều giờ sức yếu nó mới quật. Có lẽ người ta cũng đừng nên giữ một thói quen gì lâu quá. May có cái răng hàm con cá trắm thằng Miện mang về đánh cảm nên mười phần đỡ được bảy rồi - Bác Sẩu dừng lại nghỉ lấy hơi rồi nói tiếp: Cả nhà tất tật chúng nó đang ở ngoài đầm. Hôm nay làm góc ao vét lớp vôi và bùn nhão để tháo nước “bỏ” cá đúng vụ cuối hè.

     Thấy ánh mắt lo lắng của tôi bác Sẩu nói nhỏ nhưng giọng rất là cao hứng.

     - Thế con chưa biết à. Giờ thằng Miện làm “thủ lĩnh ” các chú nó cả thằng Được nữa. Nó nhận khoán chín héc-ta ao của hợp tác xã thời gian những mười năm.

      Bác Sẩu châm một tuần thuốc lào rồi khẽ khàng.

      - Bác yếu rồi chuyện của chú cháu chúng nó bác cũng chẳng tham gia. Chỉ biết cứ mô hình “cá” như bên Đông Kỳ thì một năm  có thể thu hồi vốn. Có lẽ làng Sánh chỉ làm ao mới vực kinh tế lên được.

     Chà cái thằng Miện này. Làm cách gì mà nó kéo được ông “đô vật” bỏ sới về bốc bùn thả cá. Mà tiền ở đâu để các bác ấy làm ao. Nghĩ vậy tôi hỏi bác Sẩu. Bác Sẩu trả lời rồi nhìn tôi ái ngại.

     - Bác tưởng hơn mười triệu bạc vợ chồng cháu cho thằng Miện vay. Hoá không phải à?

     Thì ra năm ngoái lúc ngược về quê thằng Miện cầm trong tay một món tiền lớn. Chắc chắn là bác Hoạch chú Cường hay bác ánh cho nó vay. Không hiểu sao mấy ông mọt của Anh ấy lại xuất tiền cho thằng bé?

     Tôi châm cây hương cắm lên bàn thờ bác Thức rồi xin phép bác Sẩu ra ngoài đồng. Đến nơi tôi ngợp bởi cả khu vực đầm hoang nước mênh mông do đê vỡ tạo nên giờ đã quy hoạch vuông vức. Bờ ao  xây kiên cố bằng gạch đá ong (tôi biết đấy là số đá anh Sang chết để lại). Thằng Miện đang chỉ đạo anh Vượng anh Lộc mấy bà thím cùng thằng Được và mấy chục người xoay trần ra vét ao bùn đất lấm lem. Chắc chắn những điều này nó học được từ bác ánh cá đầm. Trông thấy tôi thằng Miện chạy lại cười ngượng nghịu.

     - Thím mới lên. Việc giỗ bà ông và mẹ con đã chuẩn bị chu đáo. Con cũng biết Chú đang ở trong miền Nam.

     Tôi nói chỉ để thằng Miện vừa nghe đủ:

     - Thế cháu không định vào đại học hay sao mà quay ra làm ao thế này.

     Mặt thằng Miện đần thộn rồi đột nhiên nó quả quyết:

     - Việc vào đại học cháu sẽ…và…và cũng có thể. Chỉ có điều thư thư thím ạ.  Tối về nhà cháu sẽ thưa chuyện với thím.

     Tôi cau mày nói nhỏ:

     - Cháu làm vậy là chú thím đã không tròn lời nhắn nhủ của bà. Biết không ?

     Sắc mặt thằng Miện dại đi.

     Ngày giỗ. Trên khung ảnh thờ đôi mắt bác Thức gái chăm chăm nhìn xuống khi tôi thay chồng dâng lễ thắp hương khấn vái. Hình ảnh bác Thức trước lúc lâm chung cứ hiện rõ mồn một làm cho đầu óc tôi rối bời. Giá lúc này có anh ấy. Tôi chỉ biết giơ tay khấn dài rồi lầm rầm:… xin bà thứ lỗi. Mé bên kia thằng Miện cũng đang chắp tay khấn bà nội. Mắt nó nhìn sang tôi trìu mến. Trong buồng tiếng chạm bát rượu của anh Vượng với vài ông bạn đồng hao nghe mấy tiếng cách ngon lành.

                                                                                                                PĐM

 

More...

CHUC MỪNG

By

 Bài viết không ngờ xong sớm. Định  vài ngày mới đưa hôm nay bước chân ra cửa thấy nắng he he trời se... trong lòng thư thái. (Thân mến tặng TC)

   Hẹn với Thanh Chung

     

       Tôi nhắn với Thanh Chung: “Sinh nhật mỗi nàng xinh xắn Thiền viện anh sẽ viết tặng một bời”. Quân tử nhất ngôn là... hở. Thà rằng đến dịp xoa tay thật ấm trịnh trọng bước tới cầm bàn tay nàng lâu lâu tua vài lời kiến cánh có lẽ ngon nghẻ thuận và thiết thực. Chà “Vài dòng thay quà” này xem chừng hào nhoáng câu hứa lời hứa quá. Ngày tháng trải lúc rảnh rang tôi giơ gang cân món quà thấy rất là nằng nặng nên giờ tính như việc đặt cỗ đám cưới các nhà hàng khách sạn ở Hà nội cứ phải trước năm sáu tháng. Dủi rải viết xong cái “cảm xúc cảm nhận” có lẽ cả tuần. Bấm ngón. Hôm nay 07 tháng 4 sẽ phấn đấu đến cuối tháng sẽ kết đưa lên blogs. Quyết chiếm giải “Món quà sinh nhật sớm” (trước 5 tháng) trong các gói gởi về mừng sự chào đời của cô gái giỏi giang quý hóa vô cùng được “mệnh danh” đầu gúi xứ sông Lấp cầu Rào... Thiền viện.

     Một La mã – Về người.

     “Anh PĐM à?”- Tôi vừa hạ chân chống chiếc xe máy zim Tầu xuống Thanh Chung nhìn thấy. Tôi chìa tay như là muốn bắt tay thủ trưởng (cái thói quen tôi từng phùng má trợn mắt phê đâu đó “động tác kỳ quặc” thế thế mà). Thay vì đợi cái phản xạ tự nhiên TC không hề đưa tay ra mà ngó tôi rất chi là kỹ kỹ từ đầu đến chân bằng cặp kính: Viễn. “Hỳ”. Giải nghĩa cái nhìn dài và xiên như phố Bông Thợ Nhuộm là thế này: “Hơ hơ tưởng bác Minh bộ dạng ông giáo phố huyện cắm thùng giầy đen mõm tròn... hóa vẻ như lão buôn xe - chợ xe máy Phùng Hưng”. “Hì” nữa. Điên quá. Cũng nói thêm lúc ấy tôi vận quần bò áo kẻ buông xòng chân đi cộp thể thao hãng Nike – sản xuất ở nước thứ 3. Hơi bị ngầu và sờ - bo - rờ - tờ. Cuộc hàn huyên gồm: phở bánh Xu xê và một cuốc xe đưa TC ra bến Lương Yên về Hải Phòng. Hôm sau NLC HLB HV tới tấp nhắn tin “Anh thấy TC thế nào?”. “TC đẹp chứ!”. “TC đã hè!”. “Đầu gúi HP ngon nhẩy!”...  và tôi đều trả lời “Hỏi như dở. Bạn bè gặp ai để ý ngắm nghía xoi. Thế nào đã là thế nào”. Và tôi đồng thanh nghe được tiếng “Ừ nhỉ” của 3 cô Thiền viện.

     Có câu chuyện này.

     Quê tôi cắm cạnh sông nhánh gì đó của sông Hồng quành qua. Mà mọm nó không tên. Đoạn vòng làng hõm bụng thành eo nước quẩn lại lặng lại quẩn suốt ngày. Ở đây có vài bè rau muống xanh um lềnh đềnh. Ngọn rau to bò nguyềnh. Bọn trẻ con chúng tôi hay bơi ra hái hàng ôm về luộc. Rau muống sông ăn ngọt và bở nước rau đậm chứ không he nhạt như rau ruộng. Chỗ đê khúc bao quành quành có rặng tre rợp buổi trưa có gió rời rợi buổi chiều. Chiều chiều hay gặp đôi trai gái đẹp ra đây ngắm mây quén mặt trời đỏ lịm thả lệch xuống đồng xa. “Em như ngọn muống bè”- Có lần tôi nghe trộm chàng trai nói với người yêu thế. Ngày đó bé ti tôi không giải nghĩa được câu ví ấy mà chỉ thấy mặt cô gái đỏ nhìm nhịm. Chuyện qua từ thơ ấu tôi lúc quên lúc nhớ nhưng cái vị ngọt muống sông thì vẫn mồn một. Quả thế ai từng sống vùng quê đồng chiêm có mùa nước tràn đê và tận mắt nhìn những bè muống... trôi trôi. Rau muống ngọn dài nổi trên mặt nước quồng sậm. Cấu về luộc rồi tương rồi cá rô đồng rán. Ôi chao ngon!

     Năm ngoái gặp TC. Không hiểu sao tôi đột nhiên nhớ đến câu chuyện đôi trai gái nọ!

     Thôi không liên khúc về cái sự đẹp... quá lại đâm tràn ngôn. Đại để cảm giác lần đầu gặp TC rất chi là rộn ràng ấm áp. Khi nói chuyện càng thấy TC gần gụi. Cũng dễ hiểu bởi tại làm sao chị được nhiều người quý nhiều người có tiếng trong làng văn danh như cồn mến. TC hiểu biết rộng rộng trong kiến thức bởi những năm tháng bôn ba lặm lội học hành nuôi con vất vả mà tự... một mình. TC làm ở cơ quan này nhoánh một cái nhảy sang cơ quan khác. Mà toàn công việc ngược nhau từa tựa như đang ở Viện đo lường Bộ khoa học công nghệ lại vượt  sang bên Bảo tồn nghệ thuật hát chầu văn. Tôi nghe rất kỹ TC kể nhưng giờ chịu không lường chính xác điều èm bô lô ba la trên ôtô hay lúc ăn bánh Xu xê trong cái quán đẹp nhìn ra hồ Ngọc Khánh đường Nguyễn Chí Thanh – Hà Nội. Hừ đại để giờ tôi cũng chẳng biết đích thực TC đã trải công việc gì. TC rất giỏi ngoại ngữ nói tiếng Anh tiếng Pháp thạo tựa ta tợp rượu quê ngon ực. TC siêu nghiệp vụ kế toán. Khá về sử dụng máy vi tính làm tin học; Hình như đồ họa TC cũng khéo... đại loại kể về các chuyên môn của TC phải “rùng”  nhiều trạng từ “rất”. Nếu TC biết thêm nghề mộc biết lợp nhà vá săm xe nữa thì... toàn vẹn lắm Chung ơi. Hu hu!

     Vừa rồi có sự việc.

     “Sau khi nhận được món tiền nhuận bút ngoài dự kiến của báo Tuổi Trẻ Cười mình gọi điện về cho bà chị ruột ở TP Hồ Chí Minh đặt dệt áo ấm cho các em học sinh ở trường tiểu học A Vao (xã A Vao huyện Đakrông Quảng Trị - Hiệu trưởng ông Vinh: 0977041835).

     Chẳng gì đây cũng là “hợp đồng” làm ăn mở hàng cho doanh nghiệp tư nhân của bà chị nên mình “nổ” hơi to: “Chị cứ dệt cho em 100 áo len cho trẻ em từ 8-10 tuổi. Giá cả không quan trọng!”. Chị mình thống nhất quan điểm đã đem tặng từ thiện thì phải đảm bảo chất lượng và sẽ chỉ tính đúng giá nhân công và nguyên liệu. Tính đến hôm nay thì 100 cái áo đã dệt xong. Sang đầu tuần sau chị mình sẽ liên hệ với thầy hiệu trưởng để gửi áo đi. (Vẫn còn kịp rét Nàng Bân!)

     Giá thành mỗi chiếc áo là 60.000. Tiền nhuận bút của mình sau khi trừ thuế còn chưa đầy hai triệu. Bóc ngắn mà cắn lại dài quá. Nhưng chị gái mình và một người bạn cũ đã đồng ý chìa tay cho mình “cắn” he he…”

     Đó là câu chuyện bài viết “Con nhớ tết ở Việt Nam quá” của Thanh Chung gửi đăng báo Tuổi trẻ Cười được nhuận bút… chuyện ra sao phần chữ in nghiêng tôi copy nguyên văn cái entry trong blogs guihuongchogio.vnweblogs.com nói.

     Và “Tuần này mình sẽ vô cùng bận rộn. Dự án “Giày cho trẻ em” đã nhận được nhiều hồi âm tích cực từ bạn bè. Mình còn xin được 8 chiếc máy tính đã qua sử dụng (so với chiếc máy tính bạn mình đang sử dụng ở Cuba thì những “em” này còn “nuột nà” hơn gấp nhiều lần). Mình muốn gửi về cho một ngôi trường nào đó ở miền núi chỉ với hy vọng “xóa nạn mù… bàn phím” cho các cháu học sinh.”- entry Về nhà

     Lại câu chuyện nữa...

     Không cần thêm lời bình về tấm lòng về con người TC gì cả. Kẹo kọ kiếm tiền nuôi hai con nhớn nhao bên xứ người TC vẫn không quên đập ống về thăm người thân bạn bè đều đặn. Hè năm ngoái gần hai tháng trời TC ở chăm sóc bố chồng ốm nặng. Nghe chị kể cảm động lắm. Giữa cái nóng 40 độ C mà mất điện mà một tay quạt một tay đút cơm cho bố... mồ hôi tua nhánh mặt thật chẳng khác gì hình ảnh tôi gặp Hoa Lục Bình cách đây một tháng khi cô chăm mẹ bệnh nặng nằm BV Chợ Rẫy và Cúc – Hó nữa bỏ làm lặn lội mấy trăm cây số cơm nước tắm rửa chăm sóc vết thương mẹ già hơn chín mươi tuổi bị K… trước đây khi đọc văn Thiền viện quen Thiền viện tôi cứ nghĩ các nàng này gia đình mà có chuyện chắc đứng... đọc thơ. Dịu dàng đằm thắm chăm chỉ hi sinh hết thảy vì người thân trước tiên các chị là thế và chỉ thế các chị mới gầy được dáng hình nhân ái sau từng con chữ tác phẩm mình.

     Xin phép mọi người phần “Một La mã” dừng tạm ở đây.

     Hai La mã – về viết

     Cái nổi trội trong các bài viết truyện ngắn hay khả năng “truyền tải thông tin” của TC là tính HOẠT. TC rất dễ dàng viết chính xác ngắn gọn và dí dỏm những gì cần truyền tới độc giả. Hình như đây là việc quen thực hiện của những ai từng làm trong cơ quan người nước ngoài. Cách hành văn văn bản cách nói thể hiện ý tưởng nội hàm truyền đạt trong công việc thường rất đúng logic. Tất cả các thủ pháp gọi là dựng truyện tả sự việc như đồng hiện phép so sánh; câu chuyện này kể về ai? nhân vật định nói muốn gì? những chướng ngại (nội tâm/ ngoại cảnh) ngăn cản gì trong diễn tiến vấn đề? làm cách nào để vượt qua trở ngại về ngôn từ ngữ pháp? nhân chứng đối lập để tạo tính phản biện trong câu chuyện! Điều gì khiến độc giả cảm xúc quan tâm để tạo hiệu quả? cái gì mới mẻ/bất ngờ/ khác biệt trong câu chuyện kia? hướng giải quyết được thoả mãn có nhất thiết phải làm cái kết hậu? chủ đề ý tưởng chính câu chuyện đã nổi bật chưa?.v.v... Tất cả mọi sự gọi nôm na là kỹ năng văn xuôi TC hầu như lắm chắc chị viết tự nhiên và khéo và hình như những khúc mắc cố hữu của người viết là việc “tiết chế” phân phối dữ liệu sao cho hiệu quả ở TC không là vấn đề khó khăn; TC rất hoạt cái gọi là tạo phép biện chứng trong phản biện. Đọc những dòng ở các bài các entry: Đôi găng tay Bí quyết giữ hạnh phúc Động viên anh Tô Bằng tại chức Chết đẹp Sướng - khổ Bảo kiếm… ngắn hay dài vấn đề cá nhân ngẫm ngợi hay những chuyện đang bàn xôm nghị bàn ở quốc hội đều sâu và gợi gây nhiều chú ý quan tâm của mọi người. Đối với những tay viết chuyên luận khá thường dõi các chủ đề TC theo chắc cũng phải ngại. Tôi tỉ mẩn tổng kết trong cái guihuongchogio.vnweblogs.com kể từ bài thơ: Lời con đăng trên blog lúc 21h44 ngày 18 tháng 12 năm 2007 đến bài mới nhất là Về nhà viết 18h57 ngày 05 tháng 4 năm 2011 tất cả TC đã có 510 bài các loại. Nếu tập hợp cứ khoảng 25 bài in một quyển (tôi xin cam đoan entry nào cũng vào tập được) thì TC có thể ra 25 quyển. Con số không hề nhỏ hè. Quan trọng thời gian viết chỉ hơn 3 năm. Nghĩa là trung bình 2 ngày đều như vắt chanh TC có một entry chất lượng.

     Đầu năm 2010 Thiền viện ra tập truyện Tin nhắn một chiều. Cuốn Tin nhắn in chung này đã gây sự chú ý trong đông đảo bạn đọc. Mỗi người mỗi vẻ bốn bông hoa đua khoe sắc và hương. Bình về văn thơ có lúc có loại người nọ cao thấp sắc diện cá tính hơn người kia nhưng xét về dáng về vẻ thì ai cũng mười phân vẹn mười. Tin nhắn một chiều là dấu ấn không thể quên của tình bạn viết sự chia sẻ gắn bó đồng thanh đồng tấu Tứ nữ cô nương. “Nhờ phép mầu một buổi tôi nhận thùng sách gồm mấy chục quyển… và tôi nghĩ trưa nay sẽ đọc một mạch”. Không phải trước đây tôi đọc chậm bởi kén văn mà do lười. Ai tặng sách đầu tiên nghĩ đó là món quà sau là thứ thưởng thức. Tôi cứ khuân trên giá xuống để lần lượt đầu giường thứ tự - những sách “đồn” sách bạn quý sách vì… nể mà đọc. Hàng chục cuốn. Trước khi ngủ tôi quờ tay vớ quyển nào đọc quyển đó nên có cuốn đọc cả tháng mới xong. Thế mà bỏ trưa... vừa đọc vừa ngắm 4 nàng.

------------------

     Hải Phòng thành phố đỏ thắm phượng vĩ. Có thế đất sông và biển và núi. Như Việt Nam thu nhỏ. Ở đấy nhờ địa lý giao thương mặc nhiên sản sinh ra nhiều nam thanh nữ tú. Ở quê thì làm sáng rỡ quê mang chuông đi đâu thì xứng danh người đất cảng. Hải Phòng thường là bến đỗ nỗi niềm chốn về của nhiều văn nghệ sỹ. Tôi không nhiều bạn quý người Hải Phòng đếm trên đầu ngón tay chỉ hai giờ thêm TC.

     Viết về Thanh Chung chắc còn dở dang không hết thích dừng ở đâu thì dừng. Thôi tạm tới đây gọi là có món quà sinh nhật.

     Dậy tôi thong thả pha một ly cà-phê tự thưởng cho mình rồi thảnh thang tựa người lên ghế bật đĩa CD...

                                                                                                    Hà Nội 7/4/2011

More...

KINH QUÁ

By

Nghe câu chuyện mà phát kinh.

Có lẽ chuyện chỉ có thể xẩy ra ở ... nước ta.

(xin copy toàn bộ bài này bên blogs bác VCH về)

 

THÔNG TIN MỚI NHẤT VỀ VIỆC TÁC GIẢ LÊ THUỶ ĐẠO VĂN

          Hôm qua ông Nguyễn Liên nguyên cán bộ hội VHNT Đăk Nông điện cho cô Thuỷ cô này vẫn nói: Em rất mệt mỏi. Đấy là truyện ngắn của em viết ai nói gì kệ họ em không biết?

          Một cán bộ có trách nhiệm của Ban tuyên giáo tỉnh uỷ ĐN nói: Mới chỉ là độc giả cung cấp thông tin (anh Thắng gửi văn bản cho ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ ĐN) nếu tác giả có đơn kiện chúng tôi sẽ xử lý...

          Chúng tôi buộc lòng công bố tiếp các thông tin sau:

-----------

 

Nguồn từ độc giả Lê Thắng cung cấp:

 

1 Truyện ngắn: Vết chân ngựa trên đường mòn của Đỗ Bích Thuý đăng trên Văn tuyển thành  Vết chân trên đường mòn của Lê Thuỷ (đăng Tạp chí Nâm Nung 10/ 2010)

2 Miền đất hoa vàng của Dương Bình Nguyên thành Miền huyền thoại của Lê Thuỷ đăng Nâm Nung tháng 10/ 2008 và gửi xét quỹ hỗ trợ sáng tạo 2008.

3 Trong tôi có một vị tướng của Hoài Hương (t/c VNQD 6/2006) Thành Một lần và mãi mãi của Lê Thuỷ (in Nâm Nung 4/ 2010)

4 Bóng Kơ nia đổ dài của Dương Bình Nguyên thành Bóng Kơ nia đổ dài của Lê Thuỷ (in Nâm Nung 8/ 2008)

 

Nguồn từ Hội VHNT:

 

5 Tiếng gọi lưng chừng dốc của Phạm Duy Nghĩa thành Tôi gọi tôi lưng chừng dốc của Lê Thuỷ in Tạp chí Nâm Nung và hỗ trợ sáng tạo

6 Mùa hoa Pơ lang cuối cùng của Hoàng Thanh Hương trong tập Lạc giữa lòng Mường thành Mùa hoa pơ lang rực đỏ của Lê Thuỷ (trong tập xét hỗ trợ sáng tạo 2010)

7 Người đàn bà đập áo trên sông Ba của Dương Bình Nguyên (CAND) thành Những người đàn bà đập áo trên sông Se-rê-pok của Lê Thuỷ (hỗ trợ sáng tạo 2008)

8 Ở nơi rừng thẳm của Đỗ Tiến Thuỵ lấy từng đoạn lắp ghép thành Dưới bóng cây Kơ nia của Lê Thuỷ

-------------

Lời bình của chúng tôi: Nếu tác giả mà lên tiếng thì họ sẽ gửi hẳn đơn ra toà và lúc ấy chị Thuỷ sẽ phải chứng minh là các tác giả kia "ăn cắp" của chị. Việc này rất đơn giản nếu chị có đầy đủ bản thảo gốc chứng minh chị đã viết trước tất cả các tác giả đã kể tên trên kia. Các anh chị nhà văn Đỗ Tiến Thuỵ Đỗ Bích Thuý Dương Bình Nguyên Phạm Duy Nghĩa Hoàng Thanh Hương Hoài Hương... (còn chưa phát hiện ra tiếp) chuẩn bị ra toà nhé.

Bạn đọc tên Thắng thông báo cho ban tuyên giáo tỉnh uỷ biết là để xử lý cán bộ. Lẽ ra họ báo cho ông chủ tịch Hội kiêm Tổng biên tập Tạp chí Nâm Nung của Đăk Nông nhưng vì lý do tế nhị nào đó họ đã báo thẳng lên ban tuyên giáo. Đúng ra ban tuyên giáo phải thẩm tra ngay và ngưng chức ngưng công việc của chị này vì đã làm ô danh cơ quan và ô danh tỉnh Đăk Nông.

Dưới đây là vài nét trích ngang về chị Thuỷ mà một cán bộ ở Đăk Nông cung cấp:

 

Võ Thị Lệ Thuỷ

Sinh 1978

Quê Quảng Nam cùng gia đình lên sinh sống tại huyện Ea H’leo Dak Lak.

Học đại học ngữ văn Đà Lạt

Từng sinh sống ở TP.HCM làm CTV cho mấy tờ báo nhưng không vào chính thức cơ quan nào cả. Năm 2004 thành lập tỉnh Dak Nông đã xin được về Ban Dân vận Tỉnh uỷ. Khi Hội VHNT Dak Nông thành lập mở cuộc vận động sáng tác để phát triển hội viên Thuỷ làm đơn và được kết nạp làm hội viên (chi hội văn học). Năm 2008 ông Vĩnh làm chủ tịch Hội đã xin Thuỷ về làm Tạp chí và phong Trưởng ban biên tập. Từ đó xuất hiện nhiều truyện ngắn hay đăng liên tục làm giới văn nghệ Dak Nông xôn xao tài năng.

Cho đến ngày độc giả phát hiện ra sự kiện trên. 

 

 

More...

GIÓ VẪN ẤM TỪ ĐẤT QUẢNG BÌNH

By

(Bài viết đăng trên số báo Công an nhân dân Chủ nhật ngày 03/4/2011)

Gió vẫn ấm từ đất Quảng Bình

                                                                           Phan Đình Minh

alt

     Tôi biết Đinh Giang Thủy khi đọc truyện ngắn Tự thú lúc Thủy tham gia cuộc thi truyện ngắn Cây bút vàng lần 1 (1996 - 1998) do Bộ Công an phối hợp với Hội nhà văn tổ chức. Sau đó vào tháng 10 năm 1999 tôi hân hạnh gặp anh và hai chúng tôi có hơn một tháng trời cùng dự trại sáng tác văn học ở Nha Trang. Một tháng trời xì xụp rượu trà biển và gió thức đêm và viết.

     Đã tham gia nhiều trại sáng tác văn học sao cái trại viết Nha Trang năm ấy hằn trong tôi bao dấu ấn khó quên thế. Ở đấy tôi ở gặp rất nhiều nhà văn một thời tôi yêu quý ngưỡng mộ qua tác phẩm. Có bác Nguyễn Quang Hà – ngày mà đại tràng vẫn ngon nghẻ chưa bị cắt... đoạn nào; bác Cao Tiến Lê - người chưa lòng khòng như bây giờ chiều chiều bác còn ra biển bơi xa khơi hàng cây số; Cả nhà thơ Phan Quế hằng ngày cặm cụi sửa từng “chữ văn” cho tôi; bác Triệu Huấn với tiểu thuyết Sao Đen nổi tiếng; nhà văn Cao Duy Thảo bấy giờ đã là chủ tịch Hội văn học nghệ thuật tỉnh Khánh Hòa oai ghê lắm; bác Ngôn Vĩnh với tiểu thuyết Cổng Trời Phun rô – “Tượng đài văn học Công an”; Nhà văn Hồng Nhu với truyện ngắn Vịt trời lông tía bay về tôi đọc đến mươi lần mà cứ thèm đọc nữa; bác Quý Thể có những truyện hay như Đêm long diên hương Mùi cọp... lúc đó tôi luôn ước cả đời văn mình giá mà viết được một cái thế; rồi được ôm eo chụp ảnh chung với nhà thơ Giang Nam tác giả thi phẩm thơ Quê Hương... còn cánh tre trẻ chúng tôi bấy giờ có Sương Nguyệt Minh Nguyễn Ngọc Phú Nguyễn Minh Ngọc Vân Hạ Cẩm Hương Như Bình Huỳnh Thạch Thảo Đoàn Xuân Tuyến Trần Duy Hiển Nguyễn Thị Phước Nguyễn Tam Mỹ Bạch Lê Vân Nguyên... tất cả đều chưa là hội viên Hội nhà văn... các bác già gọi là “bọn cây bút trẻ” và suốt ngày bị chê: “lũ bay chỉ được cái ăn khỏe uống rượu khỏe ngủ khỏe ... còn viết thì dài nhạt”. Có lẽ vì những lời chê ấy mà chúng tôi sau mới cố gắng mới lấy vài giải cao Cây bút vàng. Có một chi tiết của Đinh Giang Thủy khiến ai cũng vui hết lắc. Nhớ lại lúc đi vào chúng tôi phải quành qua Quảng Bình để gò xe dọc đường đón Thủy. Thủy ngồi ghế sau cùng thỉnh thoảng đường xóc mọi người lại nghe “cộp” một tiếng nhìn xuống thấy Thủy xoa đầu cười mủm mỉm. Vào tới Nha Trang vài ngày rồi ai cũng tắm rửa thay đến bộ quần áo thứ ba mà Thủy vẫn “nhất bộ” tôi ngạc nhiên hỏi hắn gãi đầu nói nhỏn nhẻn“Cái Bít - tơ - mác em đi mượn giờ quên mã mở. Không dám phá Bít đắt tiền quá”. Ối giời ơi không có lẽ cứ nhất bộ suốt cả tháng trời ở trại... rồi hết hai chai quốc lủi mọi người mới chịu hiến kế cho(hình như phải nhờ tay Bạch Lê Vân Nguyên - thổ công) Thủy mới tìm được ông thợ “phá khóa” số một ở Tp. Nha Trang và mới... có quần áo để thay. Thủy hiền ăn nói nhỏ nhẻ vào cỡ tuổi Huỳnh Thạch Thảo Như Bình - bé nhất trại. Tôi cũng không nhớ rõ hơn tháng ở đó Thủy nộp tác phẩm gì chỉ biết sau trại viết ấy trên các đầu báo văn cả nước đều đều xuất hiện truyện Thủy. Tôi mừng và đồ rằng: chắc chắn Thủy sẽ là cây viết quý vững vàng của lực lượng chỉ thời gian ngắn nữa thôi. Truyện Thủy nhiều “tuyết” néo xít sao với cuộc sống chiến đấu gian khổ của nhiều cán bộ chiến sỹ ta. Từ anh trinh sát đến đồng chí công an giao thông; từ cô văn thư đến chị y tá bệnh xá công an tỉnh... cứ hiện rười rượi dân dã nồng nàn dũng cảm trong từng câu chữ của Thủy... Văn Thủy dụng công kết thường rất bất ngờ mà có hậu.

     Bẵng đi vài năm không thấy Thủy viết gì có dịp công tác qua Quảng Bình tôi ghé thăm và “trách cứ” sao độ này trễ nải bút vậy? Thủy lại cười nhỏ nhẻ “Em có viết nhưng ít gửi. Mới lại bận việc cơ quan quá”. Năm kìa Thủy báo tin vui được thăng chức phó trưởng phòng công tác chính trị và quần chúng và được thăng quân hàm thượng tá tôi mừng lắm nhưng không mừng bằng việc này… sau bao lần rào trước đón sau; sau một lần vốc hàng chục viên thuốc cho vào miệng lúc Thủy điều trị chứng tiểu đường ở bệnh viện 19/8 khi tôi đến thăm:

     - Anh à có nhờ đâu in giúp em tập truyện.

     Tôi sung sướng nhẩy quố lên rồi giật mình một cái giật mình vì ái ngại. Nhờ gì không nhờ lại nhờ ra sách. Mình có gần gận ngạch xuất bản đâu hai năm nay in ấn gì mà thông với thổ.

     Tôi ngước đôi mắt đến tám phần lòng đen bao phủ về phía Thủy và  cụp nhanh xuống tựa đầu ngỗng chạm hòn than đỏ khiến Thủy bối rối đến thảm hại. Thủy thấp giọng đầy ắp vẻ thèm rút lời nhờ cậy:

      - Ấy là nghĩ bác quen nhiều ngoài này gần gận… chỗ nhờ. Không được cũng chẳng sao. Thư thư em tính.

      Tôi hếch mắt lên trần buồng bệnh bỗng bắt gặp hai con thạch sùng đang ghểnh đầu ngó láo liên. Bất chợt chúng cùng tắc lưỡi téc téc một cái.

     Nếu bỏ tiền ra in sách như anh bạn hàng xóm tôi viết viết bởi nhà gã có kinh tế gã khoe. In cuốn tạp nham thơ chẳng ra thơ văn chẳng ra văn chi các khoản gần 16 triệu. Ôi chì buộc lưng trời kiếm đâu! mà nhỡ có hoàn cảnh của tôi của Thủy chắc... tém vào việc khác. Tôi ngậm ngùi ra về trước đó cũng chữa ngượng “hứa” đại với bạn “Anh sẽ hỏi xem xem”. Cái thứ “xem xem” này xem ra vô cùng hào phóng và có vẻ hão quá. Nào ngờ chắc do ông giời phù hộ tôi đem chuyện của Thủy nói với cô Thủy (cũng tên Thủy) Biên tập viên phòng Văn học nhà xuất bản Quân đội nhân dân và tôi mừng ơi là mừng khi vớ cú điện thoại nhận lời cho tập “Phục Thiện” vào list gửi lên giám đốc xét in trong kế hoạch… sang năm. Gần tháng trời tôi đứng ngồi không yên chờ kết quả rồi vui như phát cuồng khi biết Giám đốc Nhà xuất bản đồng ý ra sách cho Thủy mà không cần chút lệ phí nào.

     Ba tháng sau sách ra. Nhìn thấy Thủy rưng rưng đón tập truyện ngắn có tựa đề Phục Thiện và số tiền nhuận bút ít ỏi mà lòng tôi dào dạt niềm vui vô bờ.

     Thế mà

     thế mà ra tết Tân Mão vừa rồi tôi đột ngột nhận được tin từ Quảng Bình báo ra Thủy đã qua đời vì căn bệnh nặng. Tôi bàng hoàng không thể tin vào tai mình. Cầm ống nói tôi rầu rầu gọi điện vào đơn vị của Thủy để chia buồn. Lúc ấy tôi không dám gọi cho vợ con Thủy vì xót quá.

     Thấm thoắt đầu tuần rồi đã cúng 50 ngày cho Thủy. Tôi phôn gặp Hải vợ Anh. Chị nghẹn ngào đầu dây phía bên kia: “Nhờ dòng văn trong truyện ngắn Người hành khất tập sách anh Thủy con Ngọc (con đầu của Thủy) tức tưởi đọc bên bố lúc bệnh viện trả về khi mọi giác quan ngưng trệ mà anh ấy gắng gượng sống thêm được vài giờ”. Tôi tưởng như có vật gì đang đè nặng lên ngực mình nhưng lại thấy dìu dịu trong lòng vì đã làm được một việc có lẽ ý nghĩa hơn nhiều lần góp công tìm ra ông thợ chữa khóa ở Nha Trang năm nào.

     Thời gian chậm chạp bò từng khắc khi khí lạnh tháng hai đang cố vẩy hơi sương buốt lên gờ cửa sổ gian nhà tập thể. Giở từng trang sách với những truyện ngắn ấn tượng: Ảo ảnh Nguyệt Người nói dối Chiếc quạt và Khẩu súng Khi người ta yêu Phía trước là tương lai… lần lượt hiện ra trước mắt lúc thong thả khi gấp gáp lúc nhẩn nha khi sôi sục và quyết liệt… mà bao giờ cũng sâu sắc tinh tế. Cuộc sống ở đó cuộc đời ở đó với muôn vàn tình tiết chênh chao hiện lên khéo léo chân thành dưới ngòi bút giản dị và hoạt trong văn Đinh Giang Thủy. Ở đấy tái hiện lung linh những mảng sống hình ảnh đẹp đẽ về người chiến sỹ Công an với Hoàng Quang Dương Tuấn Thắng… Họ cũng có nỗi lo như trăm người khác cũng có phút xao lòng có lúc cấn cái trước bao thiệt hơn sướng khổ… Họ cũng cháy bỏng mong ước sự yên ổn hạnh phúc bên người thân và thèm vô cùng một đời sống giản đơn nhưng cái ác điều xấu luôn khiến các anh gắng vượt phải đối diện chiến thắng những thứ với người thường ai ai cũng muốn tránh xa mà điều quan trọng là các anh các chị trước tiên phải vượt lên chính bản thân mình lớn hơn những phút tầm thường của lẽ người để giữ mầu quân phục sáng hơn đẹp hơn… Cuộc đời dẫu lắm truân chuyên. Cũng như những nhân vật trong truyện mình Đinh Giang Thủy muốn gửi gắm tới mọi người thông điệp nhân ái bao dung hãy tránh xa sự xấu xa hãy vị tha người với người  sống vì nhau vì nhau như con tim ở cạnh con tim.

     Mất đi rồi nhưng những hình tượng văn học dung dị ở cuốn truyện duy nhất đời mình Đinh Giang Thủy thật không uổng dẫu vất vả nhọc nhằn với cái duyên văn chương bén bàn chân lặm lội của người chiến sỹ làm nghề công an. Thứ anh để lại cho gia đình bạn bè thật ngọt và thơm như tấm lòng bao la người đất Quảng.

     Đời người hữu hạn vô ưu.

     Thời gian vốn vô tình. Mới đấy từ lần đầu gặp Thủy mà đã hơn mười năm. Nhắm mắt tôi còn mồn một dáng gầy gò mà nhanh nhẹn ấy đến bữa chạy mấy tầng nhà để mời các nhà văn già mải viết trễ giờ xuống ăn cơm.

     - Hôm mất nó mình biết mà kẹt công việc không vào được phải nhắn người thắp hộ nén hương cho nó.

     Nhà văn Nguyễn Hồng Thái cầm tay tôi lắc lắc giọng anh bùi ngùi như có gió bên trong. Tập truyện Phục Thiện còn đó tình người còn đó hơi ấm của Thủy và những trang viết kịp in vội vàng còn đó. Tôi tin sẽ là hành trang cho con anh cái con bé Ngọc ngoan học giỏi cho cả bạn bè với lời đề tựa “Sách chỉ biếu chứ không bán lấy tiền” vẫn ấm mãi bàn tay ấm áp mãi ân tình  từ khối óc trái tim Đinh Giang Thủy đồng đội bạn viết của tôi./.

Hà Nội 31/3/2011

PĐM

More...

Con gái lấy chồng

By

  Xin báo cáo với bạn bè xa gần con gái lấy chồng.

alt

  Đám cưới tổ chức tại Hà Nội ngày 20 tháng giêng  và tại Tp. Hồ Chí Minh ngày 01 tháng hai - Tân Mùi. Vì điều kiện đường xá xa quá khán trường chật nhỏ chỉ mời được một số. Người biết tin cũng đến dự mừng. Xin chân thành cảm ơn văn hữu chi giao đã tới và chia vui cùng gia đình tôi. Nhân đây cũng mong các bạn thân quý chưa có điều kiện mời dự được xin lượng tình. 

alt

More...

TÙY BÚT

By

    Đầu năm chúc bạn bè gần xa năm nay tấn tài tấn lộc

 

    Tết lạnh

      "Mùa đông nồng nàn". Có một lần tôi đã nói với một người như vậy. Rồi ví người ta người ơi xa rồi xa là "Mùa đông nồng nàn" của ai ơi.
      Phải đó là mùa đông Hà Nội với riêng cái lạnh hun hút đêm buông mịt mùng quây chân cầu Long Biên bóng điện đỏ đọc thưa thớt ngọn cầu hơi lạnh bậu quanh quanh; ánh lửa than hoa như những viên đá rubi nướng chín dăm chiếc bắp vừa bẻ dưới bãi sông ngút ngát kia. Hạt ngô sữa vùi tới lửa vỡ ngọt lịm vào đầu lưỡi xuýt xoa cái lạnh tê người. Cầm chiếc bắp thấy cái ấm nồng trong hơi lạnh trong gió sông dưới mặt sông bốc lên giữa đêm đông tối mù; Mùa đông nồng nàn vẩy sương khuya và hơi nước trên những tán hoa gốc hoa sữa già đường Nguyễn Du. Ấp ly cà phê sực tay co ro trên những chiếc ghế thấp tè gò lưng chụm đầu bên cạnh nhau tãi ánh mắt lơ đễnh xuống mặt hồ Thuyền Quang xuống đường ngắm sương đêm bò lên mái chùa Quan Hoa sát mí hồ.
      Đó là những cái lạnh ép người vài ngày chớp nhoáng trải lên không gian Hà Thành thì hút hồn nhớ lâu neo lắc lẻo lòng người ta khi xa xứ chứ cái rét đằng đẵng ở cuối năm 2008 và cả tháng qua thì sao còn "nồng nàn" nữa.
      29 tết tôi đi dọc những con đường dọc những dẫy phố bạt ngàn đào quất đồ gốm đồ mỹ nghệ... ngắm mê mải bao sản vật quý hóa ở quê hoa ở những làng nghề người người chăm chút cả năm chí ít là vài tháng để đưa ra bầy lên phố dâng bán cho những người  ở phố để kiếm tiền khi đứng vụ. Tôi chợt gặp cái lạnh tướt tát trượt trạt tê tái trên da thịt đôi bàn tay cái lạnh ngoai ngoải trong ánh mắt những người trồng đào trồng quất của những nghệ nhân nặn đất cả năm để có một đống nào bình nào đôn nào chậu kiểng đủ cả cả... lăng tiêu dùng để hóa vàng. Ế. Ế ẩm chềnh ềnh... nhìn mà thương mà xót cả ruột gan.
      Chiều 30 châm nén hương trên bàn thờ ông bà xong tôi mặc ấm phóng xe ra đường Láng định mua thêm chiếc bình cắm hoa và ngó ngó bởi sốt ruột vì thương những người thợ gốm Bát Tràng. Xem xem đống gốm họ bán vãn không! Lại gặp em gái hôm qua. Da mặt em dường khô hơn bởi tãi giữa những cơn lạnh 7 - 8 độ hun hút trên đường. Ánh mắt cô gái buồn vô vảo. Đứng cách mấy chục mét mà tôi vẫn thấy em run. Dưới đường thưa thớt người đi cạnh em là vài ba chiếc sọt chỉ khắc nữa thôi những chiếc bình gốm đẹp đẽ những chiếc đôn sứ trắng muốt uốn lượn vân vi những chiếc ấm men tuyết men hồng tuyết... sẽ lại trở về lò để rồi có khi sang năm lại có thể quay lại đây bày bán ở đây. Cái lạnh cả tháng và kéo dài đến tận ngày 29 30 tết đã không đem những sản vật kia đến tay các thượng đế. Tôi lom rom và bỗng rùng mình khi nhớ lại mình nênh bênh lúc 4 giờ sáng hôm qua  cũng lạnh lắm khi vác đồ vật vờ lật bật giữa bến xe Mỹ Đình hỏi đến mấy chục tài xe mà không gửi được thùng đồ quần áo cũ cá khô... cho một người tù ăn tết.
      Rệ đường từng đống lù lù những cây quất vặt hết quả những cành đào thế khô quắt bỏ ngổn ngang chờ người thu gom rác chất lên các xe rác lớn hối hả chuyến đổ cuối năm. Những chiếc ôtô con xe máy bóng người hun hút bươn bải xé lạnh vội về các ngôi nhà ấm áp chiều 30. Gió đường vẫn vùn vụt đống bình gốm phau phau đẹp ngời ngời hoài cổ và cô gái bán hàng  cứ co ro co ro. Mắt bỗng cay cay tôi biết không phải mình khóc mà do cái lạnh bó người đã nặn xè mí mắt tôi trào nước./. 

 

 

More...

THƠ

By


     Chốn nhớ

 

 

      Con cuốc sau nhà khản thèm bờ gốc rạ

     Con cua khua càng tháng sáu nắng rộp mai

     Anh ra đồng nhặt về

     Đựng vào rổ sề lót lá tre bánh tẻ

     Canh ba bê lên chợ mời -

     đưa tiền mẹ mua vở mua dầu

 

     Lũy ao lìm lịm màu trắng dành dành

     Hoa xoan buồn rắc phấn tháng tư

     Nhớ ngày anh nhập ngũ

     Sen nhà khúc khỉu sương khuya

 

     Em luộc củ khoai to bằng bắp tay con gái

     dúi vào balô anh mang lên đơn vị

     Kèm chiếc khăn thêu mười con hạc tím

 

     Thao trường vất vả

     Những trận đánh khét mùi bom đạn

     Không làm anh quên mùi bưởi tóc em

     Thắng trận trở về anh chẳng xước tí da

     Chỉ buồn em đã lấy chồng

      Đêm đêm anh ra ao đình ngó từng bậc đá

     Hỏi đâu còn bóng ai!

 

     Cò về đậu kín bờ tre

     Ruộng ải xôn xao mùa đất mới

     Dành dành vẫn lìm lịm rìa lũy cũ

     Bờ giếng đình còn

     em sang ngang./.

 

More...